<body><script type="text/javascript"> function setAttributeOnload(object, attribute, val) { if(window.addEventListener) { window.addEventListener('load', function(){ object[attribute] = val; }, false); } else { window.attachEvent('onload', function(){ object[attribute] = val; }); } } </script> <div id="navbar-iframe-container"></div> <script type="text/javascript" src="https://apis.google.com/js/plusone.js"></script> <script type="text/javascript"> gapi.load("gapi.iframes:gapi.iframes.style.bubble", function() { if (gapi.iframes && gapi.iframes.getContext) { gapi.iframes.getContext().openChild({ url: 'https://www.blogger.com/navbar.g?targetBlogID\07511862797\46blogName\75Triq+il-Maqluba\46publishMode\75PUBLISH_MODE_BLOGSPOT\46navbarType\75BLACK\46layoutType\75CLASSIC\46searchRoot\75http://maqluba.blogspot.com/search\46blogLocale\75en_GB\46v\0752\46homepageUrl\75http://maqluba.blogspot.com/\46vt\758115735014150492648', where: document.getElementById("navbar-iframe-container"), id: "navbar-iframe" }); } }); </script>

8.6.06

Il-firillu u l-farfett #3 – Il-metafora

Kelli ħafna ġenn dan l-aħħar u ma stajtx nibbloggja. Fuq din però ma nistax ma ngħidx tiegħi, u kif jgħidu l-Malti u naħseb għexieren ta' lingwi oħra, aħjar tard milli qatt. Għaxart ijiem ilu deher artiklu fl-Independent (riprodott kordjalment minn Jacques fuq il-Laughing Fit) dwar id-diffikultà li sabet kumpanija li timporta l-mediċini biex tittraduċi l-kelma penis, fuq il-fuljett ta' tagħrif ta' prodott għal kontra d-disfunzjoni erettili:

«[...] when it came to translating the word into Maltese, the importers found themselves at something of a loss and requested guidance from the Medicines Authority, which, in turn, referred the importer to the tried and tested Prof. Joseph Aquilina’s English-Maltese dictionary for clarification.

But when the importers purchased the pricey reference book, they found penis translated simply as “żobb”, with no other appropriate suggestions available, and went ahead with the translation as per the dictionary definition.
»

M'hemmx xi ngħidu, il-kumpanija għamlet żball kbir: id-dizzjunarju qatt ma għandu jittieħed bħala l-bibbja. Dizzjunarju, jekk ikun passiv, jissuġġerixxi; jekk ikun attiv, jiddeskrivi. Sakemm ma jkunx ippubblikat minn awtorità legali jew rikonoxxuta legalment (ngħidu aħna, ir-Real Academia de la Lengua Española, jew L'Académie Française), dizzjunarju ma jippreskrivix; iżda anke jekk jippreskrivi, ovvjament trid tara jekk il-kelma mogħtija hijiex adatta għall-kuntest. Dwar l-opera magna u magnanima tal-Prof. Aquilina, x'aktarx l-uniku dizzju Malti/Ingliż awtorevoli li għandna s'issa, jekk tqalleb il-paġni ssib li l-entrati daqqiet ikunu deskrittivi u daqqiet jagħtu biss soluzzjoni waħda. Li kieku kien dizzjunarju tassew deskrittiv, taħt l-entrata penis konna nsibu eżempji ta' traduzzjoni f'kuntesti diversi. F'dal-każ, Alla jaħfirlu, il-Prof. Aquilina għażel li jagħti kelma waħda biss, u ma ħabbilx rasu fuq il-possibbiltà li wieħed jiġi bżonn traduzzjoni fir-reġistru formali tal-mediċina.

Ħasra, kif ikkumentaw Wiżgħa u Nigredo, li min ittraduċa l-folju ta' tagħrif ma kienx jaf b'dawn iż-żewġ listi. Ġimgħa wara l-pubblikazzjoni ta' dan l-artiklu dehret ittra fl-istess gazzetta, bil-kliem «The English has more than one word for the male organ». Erħilu li dan żball grammatikali - x'qiegħed jimplika, li bil-Malti għandna kelma waħda biss?

Lura għall-artiklu, għoġbitni wisq din il-parti:

«The advice of lawyers was eventually sought and the importer was informed that the Maltese courts sometimes referred to the penis as "il-metafora" (the metaphor), which was rather ambiguous for inclusion in medical literature.»

F'messaġġ li bagħat fuq il-grupp Kelmet, Ramon Casha laqat il-likk:

Għandek problema bil-metafora? Qed tfittex metafora itwal? Trid metafora iżjed soda u b'saħħitha? Asal wasla sa' Ġanni tal-kotba u staqsi għat-Teżawru!

Appuntu, dak hu li kellhom bżonn: mhux id-dizzju ta' Aquilina, imma teżawru!

---

P.S. (1) – Ħajr lill-awtur tal-blogg Odious and Peculiar talli għoġbu jikkummenta dwar il-mużajk White Knight Syndrome.

P.S. (2) – Nipproponi pubblikament group blog efimeru fuq it-Tazza tad-Dinja. Xejn serju, sempliċement spazju fejn inkunu nistgħu naqsmu l-fehmiet u l-impressjoniet tagħna dwar dan il-kampjunat dinji tal-Logħba s-Sabiħa. Mhux xi eżerċizzju ta' ġurnaliżmu sportiv, tista' tkun soġġettiv kemm trid.* Opinjonijiet, aneddoti, u għala le, forsi xi analiżi ħafif. Se nagħmlu wkoll glossarju ta' kliem kalċistiku bil-Malti, imma m'hemmx ilsien uffiċjali, iktbu fil-lingwa li tridu. Nipproponi wkoll kampjunat TotoDinja 1-X-2. Kulħadd mistieden. Bejn il-lejla u għada niddisinja t-template.

Imma jekk jogħġobkom... jekk jista' jkun, ejjew nippruvaw negħlbu dil-imbierka filosofija ta' "jew ma' l-Ingliżi jew mat-Taljani" u/jew viċiversa. Altru nippikkjaw ma' xulxin kordjalment, u altru niġġaħħnu u ngħajru 'l xulxin tradituri, l-imsaren ivvelenati f'fommna. Ma nistax inżomm mat-tnejn li huma jien? Anzi le. Bl-eċċezzjoni tal-plejers tal-Man Utd, l-Ingliżi ma jogħġbunix. Fl-Italia kien hemm il-Calciopoli, u fiż-żewġ partiti ta' ħbiberija li kellhom il-ġimgħa l-oħra lagħbu b'mod maħmuġ ħafna. Le. Dis-sena se nżomm ma' Spanja. Għandhom tim tajjeb, forsi did-darba jkunu fortunati.

Dwar it-titlu u l-indirizz tal-blogg, liema tippreferu: Werld Kapp (werldkapp.blogspot.com), It-Tazza tad-Dinja (tazza-tad-dinja.blogspot.com), jew Il-Logħba s-Sabiħa (loghba-sabiha.blogspot.com) ? Ilni naħseb fuqha din, jien nippreferi ta' l-aħħar. Għandkom xi suġġerimenti oħra?

* Jekk tridu taraw ġawhra reċenti ta' ġurnaliżmu sportiv, qabblu dan l-artiklu (ta' ogħ-dos sports) ma' dan (ta' Agence France-Presse). Lezzjoni nru 1: jekk tkun qed tikteb artiklu ġurnalistiku bl-Ingliż, tibdiex paragrafu bil-kelma So... . Lezzjoni nru 2: jekk tikkopja –anzi, tipplaġjarizza– sfaċċatament minn pubblikazzjoni oħra li żżomm il-jeddijiet ta' l-awtur, ta' l-inqas ikkwota s-sors!

---

Aġġornament 11/06:

"May I point out to all concerned that the original word in Maltese for this organ is 'għerq'. This terminology can be found in various old documents; indeed the famous mushroom called 'għerq tal-ġeneral' or 'għerq sinjur' is named so because of its resemblance to the penis."

Effettivament, it-termini l-għerq u għerq ir-raġel insibuhom fil-lista li għoġbu jibagħtilna Kenneth Camilleri. Ippruvajt infittex stampa tal-faqqiegħa famuża (Cynorium soccineum skond Aquilina, MT-EN II pġ. 998) iżda ma sibt xejn. Interessanti xi wħud mill-eżempji li nsibu taħt l-istess entrata tad-dizzju:

- Għadda minn għerqi
Traduzzjoni mogħtija: 'He passed very close to me'

- Mar jinnamra minn għerq ta' xebba
Traduzzjoni mogħtija: 'He fell in love with a callow young woman'

Eżempju ieħor, imqiegħed f'kuntest:

- Tafu lil Ċikku?
- Mela le! L-istorja tiegħu nafha bl-għeruq u x-xniexel!

Għalkemm biex tinterpreta dawn l-eżempji bħalma qed ninterpretahom jien, trid tkun naqra pervertit bħali...

Kummenti: 12

Blogger nigredo qal/qalet...

f'kull edizzjoni fejn hemm l-inglizi, dejjem ha nzomm maghhom... pero` jkun hemm dak it-tim li nissimpatizza mieghu u nkun nixtiequ jkun wiehed minn dawk li jaslu sal-kwarti minghajr hadd ma jkun qed jistennieh... u f'din il werld kapp (suggeriment sottili) it-tim huwa ta' l-ukraina, bid-defunt sheva li... li avolja... telaqna... xorta wahda nawgurawlu li... li... li... (nigredo jfittex tissues)

ps spanja mhux sfortunati imma fuckin' traskurati... qishom il-kahhala maltin

8/6/06 07:25  
Blogger Lameen Souag qal/qalet...

Kelmet "żobb" għandha l-istess tifsira bil-Għarbija. Tifsiret kelmet "għerq" bil-Għarbija "root" jew "vein" - aħtar li għoġbitek.

11/6/06 23:25  
Blogger Antoine Cassar qal/qalet...

Grazzi mill-qalb tat-tagħrifa, Lameen. Is the word żobb considered to be vulgar in Arabic? In a medical text, what word would be used?

Let me guess... by the word aħtar you mean "choose" ("choose the one you like"). In Maltese we would say agħżel; the verb ħatar would correspond more to the English "to appoint".

12/6/06 00:58  
Anonymous Kler qal/qalet...

Phallus impudicus
Common name: Stinkhorn mushroom

ah the joys of reading for a biology degree ;)

http://www.google.com.mt/search?hs=0nz&hl=mt&client=firefox-a&rls=org.mozilla%3Aen-US%3Aofficial_s&q=phallus+impudicus&btnG=Fittex&meta=

12/6/06 08:14  
Blogger Antoine Cassar qal/qalet...

Grazzi Kler!!

Dan l-istess fungu li jirreferu għalih bħala "għerq il-ġeneral / għerq sinjur" ?

12/6/06 10:10  
Anonymous Kler qal/qalet...

Ma jienx certa izda huwa lunika faqqiegh li naf bdik il konnotazzjoni..

13/6/06 23:54  
Blogger Panu qal/qalet...

Dear Twanni. I am just an ignorant Finn studying Maltese for professional purposes, and I am after six months of study still at a very elementary stage. So, would you please tell me what "zobb" means. I don't find it in "Dizzjunarju".

26/7/06 12:30  
Blogger Panu qal/qalet...

I mean, it looks to me as if there would be some hilarious joke or pun hidden there which I with my elementary Maltese don't quite get.

27/7/06 12:10  
Blogger Antoine Cassar qal/qalet...

Dear Panu,

Welcome to Triq il-Maqluba, and sorry for the slight delay in replying.

The Maltese word żobb means 'penis', but it is also used as an expletive, eż. Xi ż-żobb trid tagħmel?

It is a great pleasure to see that Maltese is now also being studied in Finland (even if you are the only one!). I wish you the best of luck. If you need any help, just ask.

27/7/06 15:27  
Blogger Panu qal/qalet...

"It is a great pleasure to see that Maltese is now also being studied in Finland (even if you are the only one!). I wish you the best of luck. If you need any help, just ask."

Grazzi hafna, Twanni. Yes, I might need help. I might actually drop a line as soon as I find your e-mail.

27/7/06 15:49  
Blogger Panu qal/qalet...

Xi ż-żobb trid tagħmel?

Hey, I understood that! Fhimt!

I have been learning it just for a couple of months, so I am very happy to understand even one single sentence.

27/7/06 15:52  
Blogger Antoine Cassar qal/qalet...

Grazzi lilek, Panu.

Tista' tiktibli fl-indirizz antoinecassar at gmail dot com.

27/7/06 16:06  

Ħalli kumment

<< Home